Το κείμενο που ακολουθεί ΔΕΝ είναι ένα συλλογικό πολιτικό μανιφέστο παρά μια προσπάθεια σύνθεσης εμπειριών και βιωμάτων, ανησυχιών και προσδοκιών, σκέψεων και αφορισμών όπως εκφράζονται από ένα ευρύ φάσμα νέων ανθρώπων όλων των ηλικιών από όλη την Ευρώπη που ασχολούνται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο με την πολιτική και κοινωνική οικολογία, το Οικολογικό- Πράσινο κίνημα γενικότερα.

Το παρακάτω μανιφέστο δεν επιδιώκει να αποτελέσει ένα πολιτικό κείμενο οργανωτικής νόρμας αλλά μια αναδομήσιμη και επαναπροσδιοριζόμενη βάση διαλόγου και δράσης.

Το παραθέτουμε για εμπλουτισμό, συζήτηση, κριτική και έμπνευση...

Μανιφέστο Ηλιόσπορων

Οι ΗΛΙΟΣΠΟΡΟΙ είναι ένα δίκτυο antiπληροφόρησης και δράσης νέων για την προώθηση της κοινωνικής και πολιτικής οικολογίας στην Ελλάδα.

Στόχοι του είναι να πληροφορήσει, να ευαισθητοποιήσει και να κινητοποιήσει τους νέους, μέσα από πολιτιστικές και ενημερωτικές εκδηλώσεις, για θέματα που αφορούν την καθημερινότητά τους (τη ποιότητα ζωής, τις κοινωνικές διεκδικήσεις, τη συμμετοχή τους στη διαμόρφωση και λήψη αποφάσεων κ.α.) καθώς και να προτείνει και να εφαρμόσει στη πράξη "πράσινες" λύσεις σε αυτά τα ζητήματα.

Οι Ηλιόσποροι επιδιώκουν να είναι μια γέφυρα επικοινωνίας του οικολογικού- πράσινου κινήματος που θα χτίζεται με βάση το σεβασμό στη διαφορετικότητα, την έμφαση στη δημιουργική συνεργασία, την ενθάρρυνση της τοπικής δράσης. Δυνατοί και ενωμένοι μέσα στην πολυμορφία μας, όλοι κρύβουμε ένα Ηλιόσπορο (σποράκι του Ήλιου) μέσα μας οπότε η αυτενέργεια, η αυτοοργάνωση, και η προσωπική ευθύνη είναι κεντρικές αξίες δίπλα στην αλληλεγγύη και την ισότητα.

Υπάρχει μια έμφυτη προτίμηση στους κοινωνικούς δεσμούς και θεσμούς, παρά στους πολιτικούς, γι’ αυτό επιδιώκουμε να είμαστε η Πλατωνική αλογόμυγα της κοινωνίας.

Το πολιτικό μας στίγμα (δεν ορίζεται στη πολύφθαρτη μεταπολιτευτική κλίμακα «αριστερά – δεξιά», αλλά) είναι ένα εναλλακτικό και ανατρεπτικό πεδίο δημιουργικής σκέψης και δράσης με γνώμονα τον άνθρωπο και το περιβάλλον, όπως αυτό εκφράζεται από το Οικολογικό-Πράσινο κίνημα στην Ελλάδα και τον κόσμο.

Διατηρούμε όμως ταυτόχρονα μια ανεξάρτητη και κριτική στάση ως προς την έκφραση της πολιτικής οικολογίας καθώς είμαστε αρκετά σκεπτικοί ως προς τη κομματικοποίηση της πολιτικής και τους υπάρχοντες θεσμούς της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας που έχουν απομακρύνει τους νέους από το καθημερινό βίωμα της πολιτικής.

Αυτό σημαίνει ότι θα δείξουμε ότι ένας άλλος κόσμος είναι υπαρκτός -και όχι απλά εφικτός- κανοντάς τον πραγματικότητα γιατί...

...Πιστεύουμε ότι οι νέοι πρέπει να έχουν πιο ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση και λήψη αποφάσεων που αφορούν την ποιότητα ζωής και το μέλλον τους καθώς και στην ανατροπή της κατεστημένης πολιτικής κουλτούρας προς ένα πιο αυτοοργανωμένο/ άμεσο μοντέλο διακυβέρνησης με γνώμονα την κοινωνική δικαιοσύνη, το σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την οικολογική σοφία της Μητέρας Γης.

...Πιστεύουμε στις αρχές της Κοινωνικής Οικολογίας[1] ως τρόπο ζωής και πολιτικής δράσης, όπως αυτή εκφράζεται από το οικολογικό- πράσινο κίνημα, που θα ανατρέψει την ολοένα και πιο αποξενωτική -για τους πολλούς- πολιτική κουλτούρα των ημερών μας.

**********************************
[1] «Το φιλοσοφικό και πολιτικό ρεύμα που είναι γνωστό με το όνομα Κοινωνική Οικολογία ξεκινά από την αναγνώριση του –συχνά παραβλεπόμενου- γεγονότος ότι σχεδόν όλα τα οικολογικά μας προβλήματα προέρχονται από βαθύτατα κοινωνικά προβλήματα. Και ότι αντιστρόφως τα οικολογικά προβλήματα που υπάρχουν δεν μπορούν να γίνουν κατανοητά, πόσο μάλλον να επιλυθούν, χωρίς να επιληφθούμε των εσωτερικών προβλημάτων της κοινωνίας.» (Murray Bookchin «Τι είναι η Κοινωνική Οικολογία»)

**********************************

...Πιστεύουμε ότι δεν υπάρχουν διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στην κοινωνική και πολιτική οικολογία όπως και αν αυτή εκφράζεται (θεσμικά ή εξωθεσμικά). Πιστεύουμε ότι για να αντιμετωπίσουμε τις σημερινές προκλήσεις και συγκρούσεις χρειάζεται να κοιτάξουμε στο μέλλον, να συνεργαστούμε κάνοντας και όχι λέγοντας και να εμπιστευτούμε ξανά τα όνειρά μας.

...Πιστεύουμε στην ατομική και τη συλλογική αφύπνιση, την αυτοοργανωμένη δράση και έκφραση. Ενθαρρύνουμε το καθημερινό βίωμα της πολιτικής, της δημοκρατίας και της οικολογίας, την αλλαγή συμπεριφορών, νοοτροπιών, στερεοτύπων και κατεστημένων σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο.

...Πιστεύουμε στην επίλυση συγκρούσεων/ προβλημάτων με μη-βίαιο τρόπο μέσα από την ανάπτυξη κοινών οραμάτων και συναινετικών στόχων, τη σύνθεση απόψεων και το δημιουργικό διάλογο, την εμπέδωση της ενεργούς πολιτικής δράσης και της αλληλεγγύης.

...Πιστεύουμε ότι ο χώρος της κοινωνικής και πολιτικής οικολογίας προσφέρει μια διέξοδο στα καθημερινά προβλήματα των νέων και είναι ταυτόχρονα ένα ουσιαστικό εργαλείο μάθησης και συμμετοχής σε καθημερινές αποφάσεις που επηρεάζουν τη ζωή όλων μας. Άλλωστε η προστασία του περιβάλλοντος και της υγείας μας δεν είναι μόνο βιολογία, ιατρική και επιστημονική έρευνα. Είναι πολιτική και κοινωνική διεκδίκηση, είναι αυτογνωσία και συνεργασία, είναι εκφραστικότητα και φαντασία.

Όπως έχει πει ο Χρόνης Μίσσιος (συγγραφέας), η οικολογία είναι η πιο ανατρεπτική πολιτική πρόταση σήμερα.

Οι προκλήσεις...

Την τελευταία δεκαετία η κοινωνία βιώνει συνεχείς και απότομες αλλαγές που συμπαρασέρνουν σχέσεις, ισορροπίες, αξίες και δικαιώματα, πολιτικά και κοινωνικά, που διαμορφώθηκαν τον τελευταίο αιώνα. Η παγκοσμιοποίηση με την σημερινή της νέο-φιλελεύθερη μορφή, η τρομοκρατία και η αντί-τρομοκρατική υστερία, ο άκρατος καταναλωτισμός και η εμπορευματοποίηση των πάντων, η κλιματική αλλαγή και η συνεχιζόμενη περιβαλλοντική υποβάθμιση, η φτώχια και ο κοινωνικός αποκλεισμός, πολώνουν σε μεγάλο βαθμό τις κοινωνίες και είναι σοβαρές απειλές για τα κοινωνικά και πολιτικά κεκτημένα σε παγκόσμιο επίπεδο.

Μας ανησυχούν επίσης οι τάσεις που αναπτύσσονται τα τελευταία χρόνια σε πολλές Ευρωπαϊκές κοινωνίες, και την Ελλάδα, που επιδεικνύουν μια συνεχώς αυξανόμενη συντηρητικοποίηση και αποστασιοποίηση των νέων από κοινωνικά θέματα, την πολιτική και τη συλλογική δράση και εντείνουν το λεγόμενο δημοκρατικό έλλειμμα, καθώς και οι επικίνδυνες συνέπειές τους πάνω στη συνοχή της κοινωνίας και τη λειτουργία της δημοκρατίας.

Το κίνημα ενάντια στη παγκοσμιοποίηση προσφέρει μια αισιόδοξη νότα ενεργοποίησης, παρόλα αυτά όμως η πλειοψηφία των νέων έχει εγκλωβιστεί σε ένα ατέρμονο καθημερινό τρέξιμο και ένα ξεπερασμένο πολιτικό σύστημα που τους αποξενώνει όλο και πιο πολύ από το καθημερινό βίωμα της πολιτικής, καθώς και από τη διαμόρφωση και λήψη αποφάσεων που αφορούν το μέλλον τους.

Για πολλούς η εσωστρέφεια έχει γίνει η πιο αποτελεσματική άμυνα για να αντιμετωπίσουν τη σκληρή καθημερινή πραγματικότητα: το επαγγελματικό αδιέξοδο και την ανεργία, το μίζερο βιοτικό επίπεδο και την παραμελημένη ποιότητα ζωής, το αναχρονιστικό και ισοπεδωτικό εκπαιδευτικό σύστημα, τον περιορισμό και ξεδιάντροπο εξευτελισμό των ατομικών ελευθεριών, τις γεμάτες ένταση διαπροσωπικές σχέσεις και τον εγωκεντρισμό. Η καταστολή και οι αποφάσεις από τα «πάνω» υποδαυλίζουν την σύνθεση οραμάτων και το δημιουργικό διάλογο, τις ανατρεπτικές αποφάσεις και τη διαφορετικότητα της έκφρασης, την εμπέδωση της ενεργούς πολιτικής δράσης και της αλληλεγγύης. Τα όνειρα ποδοπατιούνται από τον κυνισμό της καθημερινότητας και ο ελεύθερος δημιουργικός χρόνος είναι πλέον αγαθό εν ανεπάρκεια.

Πιστεύουμε ότι η οικολογία ως τρόπος ζωής, κοινωνικής (αυτο)οργάνωσης) και πολιτικής ενεργοποίησης, όποια μορφή ή τάση και αν έχει, προσφέρει μια διέξοδο στα καθημερινά προβλήματα των νέων και είναι ταυτόχρονα ένα ουσιαστικό εργαλείο μάθησης και συμμετοχής σε καθημερινές αποφάσεις που επηρεάζουν τη ζωή όλων μας.

Μέσα από τη διαρκή ενασχόλησή μας με νέους που θέλουν μία ανοιχτή, πλουραλιστική και δημοκρατική Ελλάδα και Ευρώπη, και όχι μια πατρίδα ή Ευρώπη φρούριο, έχουμε νιώσει την ανάγκη να δημιουργήσουμε ένα πανευρωπαϊκό πλαίσιο συνεργασίας και συμμετοχής και να ενθαρρύνουμε την ανάπτυξη των ικανοτήτων, ατομικών και συλλογικών, των νέων μέσα από την προώθηση της πολιτικής οικολογίας και των κοινωνικών εφαρμογών της. Για αυτό το λόγο είμαστε σε στενή συνεργασία, διατηρώντας όμως μια ανεξάρτητη και κριτική στάση, με τους Έλληνες και Ευρωπαίους Πράσινους, το οικολογικό- πράσινο κίνημα γενικότερα, καθώς και με την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Νέων Πράσινων (Federation of Young European Greens - FYEG).

Οι Πράσινοι στην Ελλάδα και την Ευρώπη αντιμετωπίζουν αναπόφευκτα το πλήρωμα του χρόνου – οι νέοι Πράσινοι του παρελθόντος κάθονται σήμερα σε κοινοβούλια, συλλογικές/ κομματικές επιτροπές και συμβούλια, διυλίζοντας πολλές φορές το κώνωπα οχυρωμένοι σε τάσεις- θέσεις- αντιπαραθέσεις, και δεν είναι πλέον το φρέσκο νεανικό κίνημα που αντιπροσώπευαν πριν από κάποια χρόνια σε αρκετές χώρες. Η δυσκολία εισόδου και εκπροσώπησης στα συλλογικά όργανα, οι κλειστές ομάδες αλλά και οι ατέρμονες συζητήσεις και ο όχι και τόσο εναλλακτικός και διαφορετικός τρόπος έκφρασης από τους «παλιούς», κρατάνε τους νέους μακριά από τα Πράσινα κινήματα και κόμματα σε όλη την Ευρώπη. Οι Πράσινοι στην Ελλάδα και την Ευρώπη πρέπει πλέον να ανοιχτούν σε ευρύτερα κομμάτια της κοινωνίας και πρωτίστως στη νεολαία για να μην μεταλλαχθούν σε κίνημα μίας γενιάς.

Το Πράσινο κίνημα πρέπει να ανανεωθεί και οι νέοι άνθρωποι είναι αυτοί που θα φέρουν τις φρέσκες ιδέες και θα συνεχίσουν τον αγώνα για μια πιο Πράσινη Ελλάδα και Ευρώπη, μακριά από αναχρονιστικά στερεότυπα, συντηρητικές αντιλήψεις, πολωμένες και αδιάλλακτες θέσεις, συνθέτοντας τη διαφορετικότητά μας σε ένα πολυμορφικό, πολύχρωμο, διαφορετικό και εκφραστικό κίνημα, διαχωρισμένο και αποδεσμευμένο πλήρως από τις υπάρχουσες πολιτικές δομές και νόρμες.

Μένει στα Πράσινα Κόμματα να ξαναφέρουν τους νέους κοντά στην καθημερινή πολιτική πραγματικότητα και να δείξουν με έμπρακτο τρόπο ότι είναι ανοιχτοί σε νέες ιδέες και τις προτάσεις των νέων ανθρώπων, να δείξουν ότι έχουν να προφέρουν ένα διαφορετικό και εναλλακτικό τρόπο σκέψης και δράσης. Μένει λοιπόν στα Πράσινα κόμματα να ξαναγίνουν κινήματα ή μάλλον αντι-κόμματα...

Το Πράσινο – Οικολογικό κίνημα στην Ελλάδα έχει περάσει δια πυρός και σιδήρου τα τελευταία χρόνια με αποτέλεσμα να έχει αποκτήσει μια πολυδιάσπαστη και ίσως μερικές φορές γραφική υπόσταση στα μάτια αρκετών ανθρώπων. Θέλουμε να δούμε να αλλάζει αυτή η εικόνα, γιατί δεν ανταποκρίνεται ούτε στην φιλοσοφία αλλά ούτε και στην δυναμική προοπτική του κινήματος, όπως θέλουμε να αλλάξουμε και πολλά άλλα «κακώς κείμενα» της Ελληνικής πραγματικότητας: τη περιβαλλοντική υποβάθμιση και την ασύδοτη εκμετάλλευση του φυσικού πλούτου της χώρας μας, τη κακή διακυβέρνηση και τη πολιτική πόλωση, τη κουλτούρα της μίζας, του ανταγωνισμού και του «ωχ-αδερφισμού», τον υπερκαταναλωτισμό, τη πλαστικοποίηση της ζωής και τα μοντέλα παραγωγής, την απαξίωση της πολιτικής από τους νέους, την απομόνωση των νέων και των πολιτών από τη διαμόρφωση και λήψη αποφάσεων, τη σύγκρουση πολίτη-κράτους και τη καταστολή, τα αναχρονιστικά κοινωνικά στερεότυπα και τις συντηρητικές αντιλήψεις, το νέο-συντηρητισμό, τη ξενοφοβία και τον εθνικισμό, και πολλά άλλα. Επιδιώκουμε ένα ανατρεπτικό και διαφορετικό επαναπροσδιορισμό των διαπροσωπικών σχέσεων, αλλά και της σχέσης ανθρώπου – φύσης.

 

Για επικοινωνία:

Iliosporoi@yahoo.gr