Στα τελευταία 30-35 χρόνια της παγκοσμιοποίησης, ο καπιταλισμός, ενώ 4πλασίασε το παραγόμενο προϊόν σε παγκόσμια κλίμακα, ταυτόχρονα 40πλασίασε το κυκλοφορούν χρήμα1. Απέφυγε όμως τον πληθωρισμό και τη πτώση των κερδών, επειδή το ίδιο διάστημα έπαιζε επενδυτικά και κερδοσκοπικά παιγνίδια σε πλανητικό επίπεδο και τα χρέη και τα δάνεια στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα ανέβηκαν στα ύψη2. Στο πρόσφατο παρελθόν οδηγήθηκαν σε κατάρρευση πολλές χώρες της περιφέρειας (μέσω των κερδοσκοπικών κινήσεων των globalplayers επενδυτών), ώσπου έφθασε η κατάρρευση και στη καρδιά του χρηματοπιστωτικού συστήματος, στις ΗΠΑ, μέσω των επενδύσεων που έκαναν οι διεθνείς τράπεζες με τα χρήματα των ξένων μικροκαταθετών και των ξένων ασφαλιστικών-συνταξιοδοτικών ταμείων, στην αμερικάνικη αγορά ακινήτων, μέσω στεγαστικών βασικά δανείων στη μεσαία τάξη. Όταν αυτά τα δάνεια δεν μπορούσαν πλέον να καλυφθούν, άρχισε η κατάρρευση. Ο πυρήνας της, σε ένα πρώτο επίπεδο, βρίσκεται στη διαχείριση κεφαλαίων από το τραπεζικό και χρηματοπιστωτικό σύστημα, που προώθησε τον υπερδανεισμό(που αφού δίνονταν τα δάνεια, ξαναπακετάρονταν και πουλιόταν ξανά και ξανά, ώστε στο τέλος δεν μπορούσε να εντοπίζεται η αρχική ευθύνη της δανειοδότησης) και σε ένα δεύτερο επίπεδο στις επενδύσεις σε ένα αδιέξοδο υπερκαταναλωτικό και ενεργοβόρο μοντέλο για κράτη, επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Η λύση στην οικονομική κρίση την οποία αντιμετωπίζει η χώρα μας δεν είναι η τόνωση της οικονομίας για την εκ νέου ανάπτυξη, αλλά η εθελούσια απο-ανάπτυξη. Ο όρος απο-ανάπτυξη προτάθη την δεκαετία του 70 από τον φυσικό-οικονομολόγο Nicholas Goergescu-Roegen και έγινε δημοφιλής στις μέρες μας από τον Γάλλο ακαδημαϊκό Serge Latouchei. Η απο-ανάπτυξη είναι μια διαδικασία γενικευμένης ελάττωσης της παραγωγής και της κατανάλωσης, «απο-χρηματικοποίησης» των ανθρώπινων σχέσεων, και επανίδρυσης της κοινωνίας στην βάση της απλότητας, της συντροφικότητας και του διαλόγου.
Η διαρκής οικονομική ανάπτυξη δεν είναι εφικτή σε έναν πλανήτη με φυσικά όρια. Το φτηνό πετρέλαιο και μέταλλα στα οποία βασίστηκε η βιομηχανική επανάσταση τελειώνουν. Δεν υπάρχει άλλη γη να χτίσουμε κι ότι δρόμο ήταν να ασφαλτώσουμε, τον ασφαλτώσαμε. Τα αμάξια και τα εργοστάσιά που παράγουν τα προϊόντα που καταναλώνουμε καταστρέφουν το κλίμα¨ το κόστος από τα ακραία καιρικά φαινόμενα είναι ήδη δυσβάστακτο. Η χρηματοπιστωτική φούσκα, η οποία μας επέτρεψε μέσα από πολύπλοκα επενδυτικά «προϊόντα» να δανειστούμε από το μέλλον για να διατηρήσουμε τους απαραίτητους, πλην αφύσικους ρυθμούς ανάπτυξης, έσπασε. Είμαστε το μέλλον και καλούμαστε να πληρώσουμε τα χρωστούμενα του παρελθόντος. Ακόμα κι αν η παγκόσμια οικονομία επανακάμψει, το μόνο που θα κάνει θα είναι να επιταχύνει την πορεία προς την κλιματική και κοινωνική καταστροφή.
Η από-ανάπτυξη αναφέρεται πρωτίστως στην ανάγκη αποσύνδεσης του στόχου της κοινωνικής ευημερίας από τον στόχο της οικονομικής μεγάθυμης, της αύξησης δηλαδή του ΑΕΠ. Η πρόταση της από-ανάπτυξης είναι απλή. Μπορούμε να ζήσουμε καλύτερα χωρίς να χρειάζεται να παράγουμε ή να καταναλώνουμε όλο και περισσότερο. Ακόμα πιο ριζοσπαστικά, η από-ανάπτυξη προτείνει μια ανάστροφη διαδικασία απο-μεγένθυνσης, ή σμίκρυνσης αν θέλετε, της οικονομίας, δηλαδή ελάττωσης της συνολικής παραγωγής και της συνολικής κατανάλωσης. Η διαδικασία αυτή είναι απαραίτητη, όπως θα εξηγήσω, αν θέλουμε να αποφύγουμε την οικολογική καταστροφή. Και αν την διαχειριστούμε σωστά, η απο-ανάπτυξη όχι μόνο δεν θα οδηγήσει σε αύξηση της ανεργίας και της φτώχειας, αλλά μπορεί και να βελτιώσει την ποιότητα της ζωής μας.
Περιήγηση
Δίκτυο ένας άλλος κόσμος
Αλληλεγγύη και αντίσταση.
Το κίνημα από τα κάτω αναπτύσσεται λειτουργεί πέρα από τη κρίση και κάνει τις ουτοπίες του πραγματικότητα. Ήδη χιλιάδες άνθρωποι σε όλη στην Ελλάδα παίρνουν τη κατάσταση στα χέρια τους και γίνονται μέρος της λύσης, όχι του προβλήματος.
Είπαν...
"
Subscribe to RSS Feed